Over obsoletie

Henk was een ontzettend vriendelijke man. Ik werkte als casemanager verzuim en ik ging bij hem thuis langs. Hij zat al een tijd thuis. Werken ging niet meer voor hem. Zijn benen waren stram en zijn hersenen konden de veranderingen niet meer aan. Hij kon het werk niet meer volhouden. Door dit alles was hij ziek thuis komen te zitten. Hij had jarenlang met hart en ziel zijn vak uitgeoefend en zich ingezet voor het bedrijf. Maar nu voelde hij zich totaal uitgerangeerd.

Wie ben ik?

Mijn naam is Angela Messioui en ik ben geregistreerd specialist Sociale Zekerheid: RCMC®. In het dagelijks leven werk ik in het vak van ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en duurzame inzetbaarheid. Ik heb 10 jaar ervaring in het begeleiden van medewerkers en leidinggevenden bij het ziekteverzuim en help organisaties bij verandertrajecten op het gebied van ziekteverzuim en duurzame inzetbaarheid.

Daarnaast schrijf ik vanuit wetenschappelijke theorieën en de praktijk over obsoletie. Ook interview ik experts en mensen in zware beroepen over het onderwerp obsoletie. Regelmatig zul je in mijn blogs lezen hoe ik zelf nieuwe dingen leer en spannende situaties aanga om mezelf te blijven ontwikkelen.

Ik schrijf columns voor Management Team over obsoletie. Daarbij geef ik praktische tips aan leiders om ze te helpen. Mijn column kun je hier lezen.

Maar wat is obsoletie dan?

In de praktijk ben ik tragische verhalen zoals van Henk vaak tegengekomen. De capabele medewerkers die zoveel meer te bieden hebben. Ze komen vast te zitten doordat ze lang hetzelfde werk doen dat ze eigenlijk niet meer kunnen volhouden. Ze leren weinig nieuwe dingen, benutten niet al hun vaardigheden en hun denkbeelden raken verouderd. Ze zijn vastgeroest in hun werk en vallen keer op keer uit.

Deze schrijnende situaties inspireerden mij om onderzoek te doen naar de oorzaak. Ik ontdekte dat een groot deel van het ziekteverzuim wordt veroorzaakt door obsoletie. De term obsoletie is nog weinig bekend en dat is jammer. Want dit probleem heeft een enorme impact op je organisatie.

Vaardigheden en vermogens die verouderen

Wanneer heb jij voor het laatst een fax gestuurd? Ik kan me de laatste keer niet meer herinneren. Met de komst van email is de fax overbodig geraakt. Het faxapparaat is hartstikke obsoleet. Ook de vermogens van mensen kunnen obsoleet raken. Je vaardigheden raken verouderd en overbodig zoals dat met de faxmachine gebeurde.

De term obsoletie is nog weinig bekend terwijl het een enorme impact heeft op organisaties. Het is een actueel probleem dat groter wordt door de snelheid waarmee het werk verandert. Vooral in de praktische bedrijven waar ik kom, zie ik werknemers die echt vastgeroest zijn geraakt. Obsoletie overkomt niet alleen de oudere werknemers. Het komt voor bij alle leeftijden en kan al ontstaan bij het wisselen van baan.

Verschillende vormen van obsoletie

Uit onderzoek is gebleken dat er verschillende vormen van obsoletie zijn: technische, economische en perspectivische obsoletie. Hieronder lees je wat deze verschillende vormen inhouden.  

Technische obsoletie ontstaat door veranderingen in de mens zelf. We worden allemaal een dagje ouder en slijtage is dan ook onvermijdelijk. Het proces van slijtage wordt versneld door de zwaardere beroepen zoals bijvoorbeeld bouwvakker of in de zorg. Andere vermogens raken we kwijt doordat we ze simpelweg niet gebruiken. Denk maar aan hoe onthand je je voelt met autorijden zonder navigatiesysteem.

Economische obsoletie wordt veroorzaakt door (technologische) ontwikkelingen van buitenaf. Het werk verandert, de arbeidsmarkt verandert en functies of vaardigheden raken overbodig. Een goed voorbeeld hiervan is de komst van de zelfscan kassa waardoor op termijn de caissière zal verdwijnen.

Perspectivische obsoletie betekent dat de medewerker een achterhaalde visie heeft op de ontwikkelingen van zijn werk. Deze mensen zien de ontwikkelingen als een bedreiging. Ze tellen de dagen tot hun pensioen, om vervolgens totaal teleurgesteld de arbeidsmarkt te verlaten. Uit onderzoek blijkt dat perspectivische obsoletie ontstaat door een te smal netwerk van de medewerker. En dat het verergerd wordt door gemis aan erkenning en negatieve druk vanuit de omgeving. Deze vorm komt veel voor bij bedrijven die te maken hebben gehad met meerdere reorganisaties.

De gevolgen van obsoletie

Kortom, deze veroudering zorgt voor een stramme en stroeve geest en dat heeft allerlei vervelende gevolgen. En dat terwijl de meeste mensen nog nooit van de term hebben gehoord! Eeuwig zonde dus van al dat menselijk kapitaal.

Tijdens mijn onderzoek ontdekte ik dat obsoletie mogelijk één van de belangrijkste oorzaken is van het uitvallen van medewerkers. Hieronder lees je de conclusies uit mijn onderzoek:

  • Bij verouderde medewerkers is de kans op langdurig verzuim het grootst
  • De verzuimkosten van verouderde medewerkers zijn in twee jaar tijd verdubbeld
  • Zowel veroudering als ziekteverzuim is niet leeftijdgebonden

Ik schrok van deze resultaten en ik dacht: hier moet toch een oplossing voor zijn? Sindsdien heb ik me voorgenomen om te zoeken en bij te dragen aan de oplossingen en medewerkers en organisaties te helpen. Ik schrijf, spreek en geef gastlessen over dit belangrijke thema.

Een groter wordend probleem voor organisaties

Het probleem van obsoletie wordt alleen maar groter, want je organisatie heeft te maken met veel veranderingen: de snelheid waarmee het werk verandert, het opschuiven van de pensioengerechtigde leeftijd, de vergrijzing en ontgroening. Organisaties moeten weerbaar en innovatief zijn om in te kunnen spelen op deze veranderingen.

Maar sommige mensen kunnen dit niet aan. Ze kunnen niet mee in de veranderingen. Ze werken bijvoorbeeld te lang in dezelfde functie, ze krijgen te maken met burn-out klachten, of hebben veel fysieke klachten zoals rugklachten en schouderklachten. Deze medewerkers raken keer op keer in het verzuim en ze zijn moeilijk te plaatsen in ander werk.

Daarom is het ontzettend belangrijk om hier wat aan te doen. Duurzame Inzetbaarheid en leven lang leren zijn voor veel mensen wel bekende begrippen. Er bestaan talloze initiatieven en programma’s voor medewerkers en organisaties op het gebied van preventie en verzuim. Toch lijken deze niet voldoende te werken. Hoe komt dat? Die vraag houdt mij heel erg bezig. Door dit belangrijke thema te onderzoeken, hoop ik steeds dichter bij het antwoord en de oplossing te komen.

Begin typing your search term above and press enter to search. Press ESC to cancel.

Back To Top